Tapeta i farba się nie wykluczają. W wielu salonach tapeta zajmuje jedną lub dwie ściany, a pozostałe pokrywa farba w odcieniu dobranym do wzoru. Wybór zależy więc nie tyle od mody, ile od tego, jak wygląda konkretna ściana i jak domownicy z niej korzystają.
Czym tapeta różni się od farby na ścianie salonu
Farba tworzy na ścianie cienką warstwę koloru, która dopasowuje się do każdego kształtu podłoża. Tapeta jest gotowym materiałem w rolkach, z nadrukowanym wzorem, fakturą albo tłoczeniem, przyklejanym pasami obok siebie.
Farba nie ukrywa niczego, co jest pod nią. Nierówność tynku, zaprawka czy rysa są widoczne zwłaszcza w bocznym świetle z okna. Dlatego ścianę pod malowanie wyrównuje się i wygładza. Cienka, gładka tapeta również pokazuje nierówności. Grubsza tapeta strukturalna potrafi za to zamaskować drobne niedoskonałości. Każda tapeta wymaga jednak podłoża suchego, nośnego i przygotowanego zgodnie z zaleceniami producenta kleju.
Druga różnica dotyczy zmian. Kolor farby da się odświeżyć albo zmienić w ciągu jednego lub dwóch dni, a uszkodzone miejsce zamalować punktowo. Tapety nie naprawia się łatą z nowego materiału, tylko wymianą całego pasa. Po pracach zwykle zostawia się więc zapasowy fragment z tej samej partii.
Ściany salonu, na których tapeta sprawdza się lepiej
Tapeta ma przewagę na ścianach, które w salonie przyciągają wzrok i mają niewiele przerw. Typowym przykładem jest ściana za sofą. Jest duża i zwykle nie ma okien ani drzwi. Mebel zasłania jej dolną część, więc wzór widać głównie nad oparciem. Podobnie działa ściana za telewizorem albo szafką RTV, gdzie tapeta wyodrębnia strefę, na którą domownicy patrzą najczęściej.
Dobrym miejscem jest również wnęka, fragment ściany między regałami albo ściana w części jadalnianej połączonej z salonem. Tapeta wyznacza wtedy granicę między strefą wypoczynku a stołem bez stawiania ścianki czy mebla w roli przegrody. W dużym salonie z wysokim sufitem tę samą rolę pełnią murale, czyli tapety z jednym obrazem rozłożonym na kilka pasów.
Tapeta daje też efekty, których farba nie osiągnie bez techniki dekoratorskiej. Chodzi o powtarzalny wzór, nadruk imitujący tkaninę, tynk albo drewno oraz fakturę wyczuwalną pod palcami. W salonie ze spokojnymi meblami i podłogą jedna ściana z takim wykończeniem zmienia wygląd wnętrza bez wymiany wyposażenia.
Kiedy farba jest lepszym wyborem
Farba lepiej sprawdza się w salonie, w którym ściany są krótkie i poprzecinane oknami, drzwiami balkonowymi, grzejnikami i gniazdkami. Każde takie miejsce wymaga docinania tapety i dopasowania wzoru. Przy wielu przerwach pracy przybywa szybciej niż widocznego efektu.
Druga sytuacja to krzywe ściany i narożniki odchylone od pionu, częste w starszych budynkach. Tapeta w pasy albo w geometryczny wzór uwidacznia każdą taką odchyłkę, bo linie wzoru rozjeżdżają się względem narożnika i sufitu. Farba w jednolitym kolorze tych różnic nie podkreśla.
W części salonu połączonej z aneksem kuchennym ściany mają kontakt z parą i tłuszczem. Tam częściej wybiera się farbę przeznaczoną do kuchni. Tapeta w tej strefie powinna mieć w opisie producenta oznaczenie, że jest zmywalna. Farba pozostaje też prostszym rozwiązaniem dla osób, które często zmieniają kolorystykę wnętrza. Tak samo jest u najemców, którzy przed wyprowadzką przywracają ściany do stanu pierwotnego.
Tapeta i farba w salonie w jednym zestawieniu
Różnice między tapetą a farbą dotyczą wyglądu ściany, jej przygotowania i łatwości późniejszych zmian.
| Cecha | Tapeta | Farba |
| Wzór i faktura | nadruk, tłoczenie, struktura, mural | jednolity kolor, wzór tylko techniką dekoratorską |
| Nierówności podłoża | tapeta strukturalna maskuje drobne niedoskonałości, cienka i gładka je pokazuje | nierówności widoczne w bocznym świetle |
| Krzywe narożniki | wzór w pasy i geometryczny podkreśla odchyłki | jednolity kolor ich nie eksponuje |
| Ściana z wieloma przerwami | dużo docinania i dopasowywania wzoru | malowanie bez dopasowywania motywu |
| Naprawa uszkodzenia | wymiana całego pasa | zaprawka pędzlem albo wałkiem |
| Zmiana wystroju | zdjęcie tapety i ponowne przygotowanie ściany | kolejna warstwa farby |
| Strefa przy aneksie kuchennym | wyłącznie tapeta opisana przez producenta jako zmywalna | farba przeznaczona do kuchni |
Tapeta ma więc przewagę tam, gdzie liczy się wygląd jednej wyeksponowanej ściany. Farba sprawdza się lepiej tam, gdzie ważne są prostota wykonania i łatwość zmian.
Rodzaje tapet i symbole na etykiecie
Tapety różnią się przede wszystkim podkładem i warstwą wierzchnią. Od nich zależy sposób klejenia i to, jak ściana zniesie codzienne użytkowanie. W salonach najczęściej spotyka się trzy grupy.
- Tapety papierowe. Klej nakłada się na tapetę, a papier po nasiąknięciu lekko się rozciąga, dlatego łączenie pasów wymaga wprawy.
- Tapety flizelinowe. Podkład z włókniny zwykle nie zmienia wymiaru pod wpływem kleju, który nakłada się na ścianę. Wiele takich tapet przy późniejszej zmianie schodzi ze ściany w całych pasach.
- Tapety winylowe, najczęściej na podkładzie flizelinowym. Warstwa winylu jest zwykle bardziej odporna na przecieranie i mycie niż papier, co ma znaczenie przy ścianie za sofą albo przy stole.
O właściwościach konkretnej rolki informują symbole na etykiecie. Opisują między innymi sposób klejenia, odporność na wodę i zmywanie, odporność na światło, sposób dopasowania wzoru oraz metodę usuwania ze ściany. Zestaw symboli i ich dokładne znaczenie podaje producent. Przed zakupem porównuje się je więc z opisem kolekcji, a wątpliwości wyjaśnia ze sprzedawcą. Na mocno nasłonecznioną ścianę wybiera się tapetę o wysokiej odporności na światło, bo intensywne słońce może z czasem zmienić odcień wzoru.
Na etykiecie znajduje się też numer partii. Rolki z różnych partii mogą minimalnie różnić się odcieniem, dlatego jedną ścianę okleja się rolkami z tej samej serii produkcyjnej. Osobnej uwagi wymagają wzory z raportem, czyli motywem, który powtarza się w stałym odstępie i jest dopasowywany na styku pasów. Przy takich wzorach część materiału idzie na odpad, więc zapas uwzględnia się już przy zamówieniu.
Jak ocenić wzór tapety przed zakupem
Wzór tapety ocenia się w skali całej ściany, a nie na małej próbce czy zdjęciu. Motyw, który z bliska wygląda spokojnie, z drugiego końca salonu może układać się w wyraźne pasy. Drobny deseń z daleka zlewa się z kolei w jednolity kolor. Przy wyborze liczy się więc odległość, z której ściana będzie oglądana na co dzień, na przykład z sofy albo od stołu.
Równie duże znaczenie ma światło. Ta sama tapeta inaczej wygląda za dnia przy oknie, a inaczej wieczorem przy lampach. Faktura i tłoczenie ujawniają się najmocniej w świetle bocznym, a wykończenia z połyskiem odbijają punktowe źródła światła. Próbkę przykłada się zatem do ściany w salonie o różnych porach dnia, zanim zapadnie decyzja o całym zamówieniu.
Duże fragmenty wzorów i kolekcje kilku producentów najłatwiej obejrzeć obok siebie w salonach z tapetami. Tę samą możliwość dają centra wyposażenia wnętrz, które skupiają wiele salonów w jednym miejscu. Należy do nich na przykład Galeria Wnętrz Domar we Wrocławiu. W jej katalogu tapety tworzą osobną podkategorię obok okładzin ściennych.
Na oglądanie tapet dobrze jest zabrać zdjęcie ściany z zaznaczonymi wymiarami, oknami i gniazdkami. Przyda się też próbka tkaniny obiciowej albo zdjęcie mebli, które staną przy tej ścianie. Z takim zestawem łatwiej ocenić, czy wzór nie będzie konkurował z sofą i zasłonami.
Tapeta i farba w jednym salonie
Połączenie tapety z farbą w jednym salonie wygląda najspójniej, gdy kolor malowanych ścian wynika z tapety. Najczęściej wybiera się jeden z odcieni obecnych we wzorze, zwykle jaśniejszy albo najbardziej stonowany. Tapeta pozostaje wtedy akcentem, a pozostałe ściany ją uzupełniają.
Granica między tapetą a farbą wypada zwykle w narożniku. Pas tapety kończący się w połowie ściany wymaga listwy albo bardzo równego cięcia, a styk w narożniku jest mniej widoczny. Przy łączeniu obu wykończeń najpierw maluje się sufit i sąsiednie ściany. Tapetę klei się na końcu, żeby nie zabrudzić gotowego wzoru.
Przy takim połączeniu salon zyskuje wyraźny akcent na jednej ścianie. Reszta pomieszczenia zachowuje prostotę farby, łatwej do odświeżenia po kilku latach.
